Nazcalijnen in Peru - Nog steeds een mysterie

De Nazcalijnen zijn een uitzonderlijke verzameling geogliefen: ontwerpen of motieven die in de grond zijn getekend. Ze zijn te vinden in de kustvlakte van Peru, ongeveer 400 km ten zuiden van Lima. Het ontstaan van de ruim 2000 jaar oude Nazcalijnen wordt toegeschreven aan de pre-Inca Nazca-cultuur. In totaal zijn er meer dan 800 rechte lijnen, 300 geometrische figuren en 70 dier- en plantontwerpen.

Het bijzondere van deze geogliefen is dat ze alleen vanuit de lucht zichtbaar zijn. Ondanks dat ze al meer dan 90 jaar worden bestudeerd, zijn de geogliefen nog steeds een mysterie voor onderzoekers. In 1994 werden de lijnen door de UNESCO aangewezen als Werelderfgoed.

De Nazcalijnen en ontwerpen

Op een oppervlakte van bijna 500 vierkante kilometer bevinden zich drie typen Nazcalijnen: rechte lijnen, geometrische ontwerpen en afbeeldingen. Tot de zoömorfe figuren behoren de beroemde Nazca-condor, kolibrie, pelikaan, haai, vogel, vis, spin, hagedis, papegaai, flamingo, leguaan, hond, lama, jaguar, vos, walvis en aap. De grootste is de figuur van een vogel van ongeveer 300 meter, gevolgd door een hagedis van 180 meter. De pelikaan, condor en aap meten ongeveer 135 meter.

Geometrische figuren worden in grote aantallen gevonden en omvatten lijnen, driehoeken, rechthoeken, spiralen en cirkels; de bekendste is ‘de Landingsbaan’. Menselijke vormen omvatten handen en een menselijke vorm die bekend staat als ‘de Astronaut’. Fytomorfe tekeningen bestaan uit bomen, bloemen en planten.

Spin
Kolibrie

Nog steeds worden nieuwe geogliefen ontdekt

In 2011 ontdekten Japanse wetenschappers een nieuw geoglief, die een onthoofding lijkt voor te stellen. Met een lengte van 4,2 meter en een breedte van 3,1 meter is deze veel kleiner dan andere Nazca-figuren en niet gemakkelijk te zien vanuit luchtonderzoeken. In 2016 vond hetzelfde team nog een geoglief, deze keer een mytisch wezen van 30 meter lang met veel poten, een gevlekt lichaam en een lange tong.

In 2018 meldden Peruaanse archeologen dat ze meer dan 50 nieuwe geogliefen in de regio hadden ontdekt met behulp van drone-technologie. Van de meeste geogliefen wordt aangenomen dat ze zijn gemaakt door de Nazca-cultuur, terwijl andere worden toegeschreven aan de Paracas-cultuur, uit een nog vroegere periode. In tegenstelling tot de Nazcalijnen, waarvan de meeste alleen te zien zijn door erboven te vliegen, zijn veel van de zogenaamde Paracas-lijnen getekend in heuvels en van onderaf te zien.

In 2019 waren het wederom Japanse wetenschappers die in het zand van de pampa’s in Peru 143 bijzondere tekeningen hebben ontdekt. Computersoftware scande foto’s van de Peruaanse pampa’s op mogelijke tekeningen. Zo kwamen onder meer beeltenissen van vogels, slangen, vissen en mensachtigen boven water. De nieuwe figuren zijn vergelijkbaar met de ruim 800 al bekende Nazcalijnen en tekeningen in het zand van de pampa’s van Jumana en Nazca in Peru.

Ongetwijfeld zullen dit niet de laatste ontdekkingen zijn geweest. De zoektocht gaat door en met de intelligente technieken die ons ter beschikking staan, kan een nieuwe ontdekking niet lang uitblijven.

Candelabra
Nazcalijnen

Ontdekking en theorieën van de Nazcalijnen

Toribio Mejía Xesspe, een Peruaanse archeoloog, begon in 1926 met een systematische studie van de lijnen, maar de geogliefen kregen pas veel aandacht toen piloten er in de jaren dertig overheen vlogen. Wetenschappers houden zich sindsdien bezig met het hoe en waarom van de Nazcalijnen.

Eind jaren dertig en begin jaren veertig bestudeerde de Amerikaanse historicus Dr. Paul Kosok de geogliefen vanaf de grond en vanuit de lucht. Op basis van de relatieve positie van een van de lijnen, die hij rond de winterzonnewende naar de zon bestudeerde, concludeerde hij dat de geogliefen een astronomie gerelateerd doel hadden.

Tot dezelfde conclusie kwam ook Maria Reiche, een Duitse archeologe en wiskundige, die nauw samenwerkte met Paul Kosok. Ze was van mening dat de lijnen deel uitmaakten van een enorme astronomische kalender waarvan de cijfers verschillende zonnefasen markeerden. Ze geloofde verder dat sommige geogliefen van dieren representatief waren voor groepen sterren aan de hemel. Het was Maria Reiche die de geogliefen bleef ontcijferen en haar leven wijdde aan het onderzoek en bescherming van de Nazcalijnen.

Reiche ontwikkelde haar theorie met haar achtergrond als wiskundige en haar totale onderdompeling in de Andes-cultuur en -geschiedenis, wat haar een onmiskenbaar voordeel opleverde. Reiche’s conclusies waren gebaseerd op gedetailleerde observatie, meting en uitputtende catalogisering van alle lijnen en tekeningen die ze in vele tijdschriften publiceerde. 

Door de waarneming van de lijnen zijn kenners tot verschillende conclusies gekomen. Sommigen geloven dat het de arbeid was van buitenaardse wezens, want de enige manier om de lijnen te observeren, is eroverheen vliegen. Deze theorie werd ondersteund door Erich von Däniken die in 1968 zijn boek ‘Chariots of the Gods’ publiceerde, waarin hij suggereerde dat de lijnen landingsbanen voor ruimteschepen waren, de afbeeldingen tekens en dat ze waren gebouwd door oude astronauten.

Anderen geloven weer dat het de lokale Nazca-mensen waren die ze hebben gemaakt, maar wetenschappers hebben daar verschillende opvattingen over. Veel archeologen, zoals Johan Reinhard, geloven dat de lijnen een religieuze betekenis hadden en bedoeld waren om goden te aanbidden, wat een succesvolle oogst zou opleveren. Net als in de pre-Inca culturen aanbaden de Nazca’s bergen en waterbronnen. Volgens deze groep archeologen vertegenwoordigden de lijnen heilige doorgangen, die leidden naar plaatsen waar de goden konden worden aanbeden.

De tekeningen waren offergaven aan de goden. Dit type aanbidding wordt ook waargenomen in andere pre-Inca culturen in de hele regio. Archeologen die deze theorie volgen, concluderen dat er onvoldoende bewijs is om de astronomische kalendertheorie van Kosok en Reiche te ondersteunen. Ook de theorie van Erich von Däniken, met betrekking tot buitenaardse wezens en oude astronauten, werd naar het land der fabelen verwezen.

Hoe het ook zij, in de afgelopen jaren zijn er door wetenschappers veel theorieën ontwikkeld. Over de Nazcalijnen is veel geschreven. Aan de ene kant bestaat er serieuze literatuur over dit onderwerp en aan de andere kant zijn er veel fantasierijke ideeën over de geogliefen. Niemand kan zeggen waarom en door wie de geogliefen gemaakt zijn. Misschien zal dat wel voor altijd een raadsel blijven.

Geogliefen
Souvenirs Nazca

Hoe werden de Nazcalijnen gemaakt?

Antropologen geloven dat de Nazca-cultuur, die bloeide in de periode van ongeveer 200 vóór tot 600 ná Christus, de meerderheid van de lijnen creëerde. Ook de Paracas-cultuur heeft – zelfs nog veel eerder dan de Nazca’s – bijgedragen aan het creëren van de geogliefen. Bewijs daarvan werd in 2018 gevonden door Peruaanse archeologen.

De Nazcalijnen bevinden zich in de woestijnvlaktes van het stroomgebied van de Rio Grande de Nazca, een archeologische vindplaats, die meer dan 75.000 hectare beslaat en een van de droogste plekken op aarde is. Het extreem droge en windstille klimaat en de geringe verandering in weerpatronen hebben bijgedragen aan het behoud van de Nazcalijnen.

Of het nu door toeval of zorgvuldig onderzoek was, de Nazca’s kozen de ideale plek om hun figuren en lijnen te creëren. Velen hebben een mysterieus element gezien in de bestendige geogliefen, maar er is een wetenschappelijke verklaring. Dit is een woestijngebied en een van de droogste regio’s in de wereld. De oppervlakte is niet van zand, maar van bruin-roodkleurige met ijzeroxide beklede kiezelsteen en een onderlaag van gele grond.

De lijnen werden geconstrueerd door een laag kiezels te verwijderen, waardoor de lichtere grond zichtbaar werd en een lijndiepte van 10 tot 15 centimeter ontstond. Ze zijn waarschijnlijk begonnen met kleinschalige modellen en hebben de verhoudingen van de modellen zorgvuldig vergroot om de grote ontwerpen te creëren.

De meeste van de bekende geogliefen zijn gevormd door alleen stenen aan de rand van de figuren te verwijderen en deze op te stapelen, waardoor een soort bermen ontstonden. Gezien de geringe hoeveelheid regen, wind en erosie, zijn de geogliefen door de eeuwen heen goed bewaard gebleven.

Doel van de Nazcalijnen

Over het exacte doel van de lijnen wordt veel gediscussieerd onder geleerden en het grote publiek. De voorstellen variëren van astronomische kaarten die relevant zijn voor de landbouwkalender, tot indicatoren van heilige routes tussen religieuze sites van Nazca, een veelvoorkomend instrument in andere oude Zuid-Amerikaanse culturen. 

Die op heuvels zijn mogelijk bedoeld als richtingzoekers voor reizigers – en dat is vrijwel zeker wat ze zijn geworden, opzettelijk of niet. De lijnen die vormen creëren, kruisen elkaar nooit en hebben meestal een ander begin- en eindpunt, wat aangeeft dat het paden zijn geweest die tijdens religieuze ceremonies zijn bewandeld als onderdeel van een herhaald ritueel.

Meer recent onderzoek doet vermoeden dat het doel van de Nazcalijnen verband hield met water, een kostbaar goed in de dorre gebieden van de Peruaanse kustvlakte. De geogliefen werden niet gebruikt als irrigatiesysteem of gids om water te vinden, maar eerder als onderdeel van een ritueel voor de goden – een poging om de broodnodige regen te brengen.

Sommige geleerden verwijzen naar de afbeeldingen van dieren als bewijs van deze theorie. Sommige zijn symbolen voor regen, water of vruchtbaarheid en zijn  gevonden op andere oude Peruaanse locaties en op aardewerk.

Voor veel archeologen en wetenschappers blijven de oorsprong en het doel van de lijnen een mysterie en een raadsel, er zijn nog veel puzzelstukjes die niet zijn gevonden. Er zijn nog veel vragen onbeantwoord, maar ze getuigen van een buitengewone cultuur die ruim 2000 jaar geleden aan de Peruaanse kust werd ontwikkeld.

Vlucht over de Nazcalijnen
Nazcalijnen

Vlucht over de mysterieuze Nazcalijnen

Op de Pan-American Highway staan enkele uitkijktorens die een heel beperkt zicht op de lijnen mogelijk maken. Om het indrukwekkende lijnenspel bij Nazca in zijn volle glorie te kunnen aanschouwen, is een vlucht met een vliegtuigje boven het woestijngebied aan te bevelen. Gedurende de vlucht van ongeveer een half uur word je over de meest bekende Nazcalijnen en -tekeningen gevlogen. Het zal zeker een onvergetelijke ervaring worden. De vluchten kunnen alleen uitgevoerd worden als de weersomstandigheden het toelaten.

Leuke bijkomstigheid: bij LAZOA Travel is deze vlucht bij de reissom inbegrepen!

Interesse om de Nazcalijnen zelf te bezichtigen? Tijdens onderstaande individuele rondreis maakt u een vlucht over dit mysterieuze gebied.

Rondreis Veelzijdig Peru – 17 dagen